Deze blog is geschreven door Jacqueline Stoel, fysiotherapeute en manueel therapeute gespecialiseerd in schouderklachten, oud-fysiotherapeute van de Nederlandse Zwemploeg.

Ik ben gevraagd om een blog te schrijven over het onderwerp schouderklachten bij zwemmers en blessurepreventie.
Als we het hebben over sportblessures dan kan je grofweg twee categorieën onderscheiden: traumatische letsels (voetbal: enkelverstuiking, voorste kruisband of meniscus scheuren, schouderluxatie enz.) en overbelastingsblessures (door overmatig belasten van pezen, slijmbeurs, banden, gewrichten of spieren). Bij een sport als zwemmen heb je veel meer te maken met overbelastingsblessures en veel minder met de traumatische letsels.70-80% van de zwemblessures zijn schouderblessures: ook wel de “zwemmersschouder” genoemd. De definitie van de “zwemmersschouder” is dat de pijnklachten van de schouder ontstaan door zwemmen..

De oorzaak van het ontstaan van de klachten kan echter in veel verschillende factorenliggen. Als therapeut dien je dan ook een grondige analyse te maken van het probleem en kennis te hebben van alle mogelijke factoren die deze blessure doen veroorzaken.

Een topzwemmer zwemt gemiddeld 10 km per dag, 6 dagen per week, daarvan is 80% borstcrawl, per 25 meter zwemt men ongeveer 20 slagen (10 per arm),  dat is 4000 draaibewegingen per dag en staat voor 1.2 miljoen draaibewegingen van de schouder per jaar. Als je deze rekensom ziet dan kan je ook wel voorstellen dat hier overbelasting door kan ontstaan.

Klachten die een zwemmer vaak omschrijft zijn: pijn in de schouder, pijn rond het schouderblad of in de nek-schouderpartij, pijn in de bovenarm een veranderd watergevoel.

Bij de “zwemmersschouder” zijn er een aantal ontstaansmechanismen te onderscheiden; instabiliteit in het schoudergewricht, disbalans in de kracht van de pezen die de schouder aansturen, beperkingen in de wervelkolom, verminderde beweeglijkheid van het schouderblad, schade in het kraakbeen of pezen van de schouder.

Belangrijke veroorzakende factoren zijn:
-slechte of geen warming-up
-slechte of matige zwemtechniek
-slecht houding van de wervelkolom in het dagelijks leven
-te hard inzwemmen
-weinig afwisseling in zwemslagen
-te zwaar trainen in de krachttraining
-te weinig rust waardoor matig herstel van eerdere trainingen
-werkhouding en veel eenzijdig bewegen in het werk (bv. computerwerk, zittend werk, bovenhands)
-matige rompstabiliteit (corestability) heeft invloed op zwemtechniek en krachten op de schouder
-continue hoge intensiteiten zwemmen
-te snelle toename in omvang van de zwemtraining.

De preventie van de “zwemmersschouder” haakt dus ook in op bovenstaande factoren en moet helpen de voorwaarden te scheppen om met zo min mogelijk risico op overbelasting de zwemsport te bedrijven. Over het algemeen zie je dat er inmiddels bij de zwemtop ook veel meer wordt gedaan dan zwemmen alleen. Dit is nodig om het lichaam allround te trainen en te beschermen tegen overbelasting. Zwemmers zijn tegenwoordig ook meer allround atleet en besteden veel tijd aan land- en krachttraining, lenigheid, mobiliteit wervelkolom en hebben vaak individuele oefeningen die in samenspraak met de fysiotherapeut worden gekozen.

Ik ben dan ook groot voorstander van mobiliteitsoefeningen van de wervelkolom voor het zwemmen. Ik gebruik hier vaak een foamrol als oefenmateriaal voor. Daarnaast vind ik het belangrijk dat ter schouderpreventie er een goed gevoel is voor het schouderblad en dat de spieren die het schouderblad op de romp sturen krachtig en coördinatief kunnen worden ingezet. Als laatste ben ik een groot voorstander van het uitvoeren van landtrainingsoefeningen die als doel hebben bewustwording en corestability. Dit laatste is ook van belang om het lichaam in het dagelijks leven goed fit te houden en helpt ter preventie van blessures in armen en benen.

Een fysiotherapeut kan je helpen problemen in de bewegingsketen of het schoudergewricht op de sporen en op te lossen. Daarnaast kunnen we samen je trainingsschema bekijken en waar nodig aanpassingen en toevoegingen doen om klachten te laten herstellen of te voorkomen. Binnen de Geeresteingroep werken schouderspecialisten samen om het optimale resultaat te behalen, zowel op de behandelbank, oefenzaal, als het water.

Attachment